Tatarstannıñ şigır yaratuçıları säxnä tota

Kazanda şigır söyläüçelär konkursı uzdı. Tatarstanda berençe tapkır uzdırıluçı älege zur çara G.Tukaynıñ 125 ellıgına bagışlana.

18-19 apreldä M.Sälimcanov isemendäge akterlar yortında konkursta katnaşuçı 140 keşene täcribäle sängat ähelläre tıñladı häm üz bäyasen birep ciñüçelärne atadı:

Keçe törkem(7-11 yaş) – Platonova Valeriya(75 nçe gimnaziya), Xasanov Niyaz(177 nçe mäktäp), Möxämmädiev Ildar (10 nçı mäktäp), Igoşina Svetlana häm Kononov Vladimir (23 nçe mäktäp), Nurullin Emil (149 nçı lisey), Mirsäetov Bulat(18 nçe gimnaziya).

Cөmädel äüväl aenıñ 16 nçı kөne

Iske Tatar bistäsen torgızu eşläre Yunıs mäydanınnan başlana

Mäglüm bulgança, Iske Tatar bistäse Kazannıñ saklanırga tieşle tarixi häm mädäni miraslar isemlegendä tora. Anı tözekländerü, yañadan torgızu buença bik küp proektlar başkarılsa da, älegä kadär şularnıñ berse dä gamälgä aşırılmagan. Nihayat, Kazan merı Ilsur Metşin Iske Tatar bistäsen tözekländerü eşläre bıel başlanırga tieş dip belderde.

Tatarstan Çexiya belän elemtälären nıgıta

Bu könnärdä Çexiya respublikası räsmi delegasiseneñ Tatarstanga säfäre dävam itä. 18 aprel könne Çexiyaneñ sänägat häm säüdä ministrı Martin Kosourek Tatarstan prezidentı Röstäm Miñnexanov belän oçraşıp söyläşte. Annarı ministr häm başka Çexiya väkilläre Tatarstan-Çexiya eşlekle forumın açuda katnaştı.

Ana telendä ukıtunı yaklau piketı

Bu keşelärne mondıy mitinglarga ni etärä soñ? Tөrle sıltaular belän tatar mäktäpläreneñ yabıluı, bu oçrakta - Çallıdagı tatar gimnaziyasen yabu. Bolar barısı da - tugan Tatarstan Respublikasında ana telendä mäktäpkäçä, mäktäp, yugarı mäktäp mägarifeneñ yuk däräcäsendä buluın isbatlıy.

Belemle keşe niçä tel belergä tieş?

Kazanda, anıñ üzägendä, Tatarstan mägarif ministrlıgı karşında, Kazan Kremle divarları yanında diyarlek inde Intertat ukuçılarına mäglüm bulgan tatar telen ukıtunı beterüne taläp itkän "600 xatı"na kul kuyuçılarnıñ illeläp keşese mitingka cıeldı. TR häm RF Konstitusiyaläre nigezendä il vatandaşları tüläüsez urta mäktäp beleme xokukına iya. Federativ däülätebez älegä barı tik ber telne däülät tele dip tanıy, läkin Federasiyaneñ berniçä subektında ike däülät tele iglan itelgän häm alar territoriyalärendä küpläp yaşäüçe başka millätlärgä üz tellärendä ukunı täemin itä. Mäsälän, Başkortstanda өç teldä: başkortça, rusça, tatarça ukıtalar, Dagıstanda isä tagın da kübräk teldä.

Küpmillätle cämgıyattä ukıtu tele kayber katlaulı xällär tudırırga mөmkin. Ägär ki, Federasiyaneñ aerım algan subektında ukmaşıp berniçä millät keşese yaşi ikän, alarnıñ ber-berse belän rus telennän tış başka xalık telendä aralaşa aluı millätara añlaşuga zur ber stimul bulıp tora. Tatarstanda rus telen bөten keşe diyarlek belä, ut kürşeläre tatarlarnıñ telen belmägän rustelle tatarstanlılar kimsetelgän xäldä kala.

Cөmädel äüväl aenıñ 11 nçe kөne

Şagıyr, Tatarstannıñ atkazangan mädäniyat xezmätkäre Räşit Gäräyneñ tuuına 80 el (1931 – 1999)

Mäxäbbät kayçan başlana?

Yazgı tañ atkandamı?

Dustıñ belän citäkläşep

Mäktäptän kaytkandamı?

Şagıyr Räşit Gäräyneñ inde bik küp ellar elek ukılgan menä şuşı şigıre xätergä señep kalgan. Çınnan da, barıbıznıñ da iñ kersez, iñ ixlas häm iñ kaderle xislärebez turında sөyli torgan güzäl ber şigır şul ul! Yukka gına R.Gäräy süzlärenä bik küp cırlar yazılmagandır!

Bu şagıyrneñ tulaem icatı da änä şulay keşelärneñ neçkä xis-kiçereşlären tasvirlauga bagışlangan. Anıñ şigırläre küñel küzen açıbrak kararga өyrätälär, tabigatkä, bөten can iyalärenä häm keşelärgä karata sizgerräk, sagrak, keşelekleräk bulırga kuşalar – siña ipläp kenä änä şundıy zur ruxi häm äxlakıy tärbiya birälär.

Inde xäzer bezneñ arabızdan kitkän Räşit aga üze dä, keşe bularak, bik neçkä häm sizger küñelle şäxes ide, bik yardämçel häm eçkersez zat ide.

Tatarstannıñ xalık artistı, tatar opera sängatenä nigez saluçılarnıñ berse Usman Älmiev vafat buldı.

Usman Älmiev 1915 elnıñ 24 aprelendä Yaşel Üzän rayonınıñ Akeget avılında tugan. Ul P.Çaykovskiy isemendäge Mäskäü däülät konservatoriyaseneñ Tatar opera studiyasendä belem ala. Icadi yulı 1939 elda başlangan cırçı xalıknıñ yaratkan artistına äverelä.

Ul tatar säxnäsenä yaña başkaru manerası kertä. Tamaşaçı belän dustanä mönäsäbät buldıra, säxnädä üz-üzen totışı belän dä küplärdän aerılıp tora. Cırçı tavış, mimika, plastika belän osta faydalana belä. Şuña da, anıñ konsertları härçak tulı zallarda uza torgan bula. Xalık aldında çıgış yasaganda Älmiev tulı ber teatr tudıra algan. Mondıy kürkäm küreneşne barı tik çın talant iyaläre genä başkara ala.

Intertat.ru

Ankarada – “Süngän yoldızlar”

14 apreldän başlap dürt kөn rättän Ankarada urnaşkan däülät teatrlarınıñ berse – “Küçük Tiyatro” (“Keçkenä teatr”) tatar dramaturgiyase klassigı Kärim Tinçurin äsäre buença kuelgan “Sönmüş Yıldızlar” (“Süngän yoldızlar”) spektaklen kürsätäçäk.

Äsärne säxnägä K.Tinçurin isemendäge Tatar däülät drama häm komediya teatrı baş rejisserı Räşit Zahidullin kuygan. Säxnä bizäleşen häm kiemnär eskizların şulay uk Kazan keşese G.Kamal isemendäge Tatar däülät akademiya teatrı baş rässamı Sergey Skomoroxov eşlägän, biyulärne şulay uk kazanlılarga yaxşı tanış Sälimä Abdraxmanova kuygan.

Baş rollärne Däniz Yılmaz (Deniz Yılmaz), Däniz Evin (Deniz Evin), Can Ali Çalışandemir (Can Ali Çalışandemir), Yasemin Karataş (Yasemin Karataş), Ayla Alevok (Ayla Alevok), Pelin Tozkoparan (Pelin Tozkoparan) häm başkalar başkara.

13-19 aprel könnärendä Törkiyaneñ Konya şähärendä Törki teatrlarnıñ IV Xalıkara festivale uza. Bu olı vakıygada Tatarstannan da katnaşuçılar bar.

Konya ölkäsendä urnaşkan Selcuk universitetı kampusında uza torgan teatr festivalendä Kazannıñ G.Kariev isemendäge tatar däülät Yaş tamaşaçı teatrı kollektivı çıgış yasayaçak. 

16-17 apreldä törek tamaşaçısına tatar teatrı Kol Galineñ «Yosıf Zöläyxa» häm G.Tukaynıñ tuuına 125 el tuluga bagışlangan «Peçän bazarı» spektakllären täkdim itäçäk. Älege tarixi äsärlärne teatrnıñ baş rejisserı Rinat Äyupov säxnäläştergän.

Intertat.ru

Alabuganı Şürälelär baskan!

15-20 apreldä Alabuga däülät tarix-arxitektura häm mädäni-muzey tıyulıgında respublikaara «Şürälegä dan cırlau» digän etno-art-proekt oeştırıla. Proekt G.Tukaynıñ 125 ellıgınabagışlana. 

Tulısınça uqırğa

Cömädel äüväl aenıñ 10 nçı köne

---

Tatarstannıñ xalık yazuçısı, G.Tukay isemendäge Däülät premiyase laureatı Xisam Kamalovka 85 yaş (1926)

---

Şagıyr, Tatarstannıñ atkazangan sängat eşleklese, G.Tukay isemendäge Däülät premiyase laureatı Räşit Äxmätcanovnıñ tuuına 70 el (1941 – 1995)

Bez mäñgegä, bez mäñgegä monda

Ex, bu cirne küpme taptadı

Bezneñ yöräk bäyrämnäreneñ

Kıñgıraular takkan atları! –

diep, därt häm yalkın tulı şigri yullar yazgan ide tatar xalkınıñ ataklı şagıyre Räşit Äxmätcan monnan küp ellar elek. Menä xäzer ul üze bezneñ arada yuk, ämma ber ük vakıtta neçkä lirik ta häm yalkınlı publisist-tribun da bulgan ütä zur talantka iya bu şagıyrneñ mäydannarda yarsıp-yarsıp şigırlär ukuı haman da küz aldında tora, anıñ dulkınlandırgıç xiskä iya tavışı haman kolaklarda yañgırıy.

Räşit Äxmätcanov Baulı töbägeneñ Tatar Kandızı avılında tua. Armiyadän kaytkaç, Kazan däülät universitetınıñ tatar tele häm ädäbiyatı bülegen tämamlap, Tatarstan Mädäniyat ministrlıgında, törle gazeta redaksiyalärendä eşli. Gomereneñ soñgı ellarında şagıyr “Kazan utları” jurnalı redaksiyasendä xezmät itte, 90 nçı ellarda respublikada bargan milli-azatlık xäräkätendä iñ aktiv katnaşuçılarnıñ berse buldı.

Möselmannar küp, möfti urını ber...

14.04.11 09:17

AYZIRÄK GÄRÄEVA

QARAWLAR SANI: 0

•  
•  

naçarBik yaxşı 

Küpme genä tırışsak ta ber keşedän artıknı saylap bulmıy. Şuña kürä akıl belän, tärtiple itep  bügenge cıelışnı ütkärik -  alıp baruçı baş kazıy Cälil xäzrät  Fazlıev Tatarstan möselmannarınıñ V çirattan tış korıltay eşen änä  şundıy  süzlär belän  başlap cibärde. Älege süzlär cıen ruxın bilgeläde dä. Här mäsälä açık tavış birü yulı belän şunda uk xäl itelep bardı, Kamal teatrı zalın tutırıp utırgan din ähelläre üzläre ük Tatarstan möselmannarı berdämlegen kürsätte.

Iñ başta korıltaynıñ kön tärtibe açıklandı. Öç mäsälägä tuktalu xäl itelde: diniya näzaräteneñ yaña citäkçelegen, kontrol - reviziya komissiyasen saylau, Ustavka üzgäreşlär kertü häm imamnarnıñ täkdimnären tıñlau.

Berençe häm kötelgän töp vakıyga Diniya näzaräte räisen saylau buldı. Belgänebezçä, kandidatlar öçäü ide. Alarnıñ härkaysına süz birelde. Törle çagıştırular, misallar belän söyläsälär dä, bügenge köndä dini väzgıyatne kamilläşterü  yunäleşlären  ber tösleräk kürälär bulıp çıktı. Tatar xalkı dini mirasın barlau, dini belem birüne tärtipkä kertü häm berdäm bulıp dini eşçänlekne canlandıru turındagı fikerläre urtak. Şulay da tel töplärendä beraz aermalıklar sizelde kebek.  Alga Taba

Tatarstanda dini üseş bügenge kararlarga bäyle

Tatarstan Respublikası Prezidentı Röstäm Miñnexanov Tatarstan möselmannarınıñ bişençe çirattan tış korıltaenda katnaştı. Ul din ähellären, kunaklarnı sälamläp: «Bez dinnär häm millätlär arasındagı nıklı elemtälär belän gorurlanabız. Bu - Tatarstandagı tınıçlıknıñ bilgese. Xäzrätlärebez möselmanarnı berläşterä, tatulıknı nıgıta. Kiläçäktä dä xalık küñelenä berdämlek, tatulık orlıkları señderersez dip ışanam. Möselmannarnıñ berençe korıltae uzgannan soñ berdäm dini näzarät oeştı. Xalkıbıznıñ mirasına nigezlänep küp kenä igelekle eşlär başkarıldı. Bu eşçänlek ata-babalarıbızdan kilgän Äbü - Xänifä mäsxäbenä nigezlänä. Bu yulda bez berdäm», - dide. Korıltaynıñ möselmannar öçen möhimlegen assızıkladı. Tatarstanda dinneñ alga taba üseşe bügenge kararlarga bäyle buluı xakında äytte. Ukurga

Tatarstanda — yana möfti

13.04.11 11:06

GÖLNAZ GIYLFANOVA

QARAWLAR SANI: 21

•  
•  

naçarBik yaxşı 

Çärşämbe, 13 aprel könne Tatarstannıñ yaña möftieneñ iseme bilgele buldı. Tatarstan möselmannarınıñ V çirattantış korıltaenda respublika möftie bulıp Ildus xäzrät Fäizov saylandı. Saylau açık tavış birü räveşendä ütte. Fäizovka üz tavışların korıltayda katnaşuçılarnıñ 504se birde. Tulısınça ukırga

Arçada Gabdulla Tukay saytı täkdim itelde

Intertat redaksiyase baş möxärrire, gabdullatukay.ru portalı citäkçese Älfiya Yunısova Arça rayonı Başkarma komitetı citäkçese urınbasarı Nadiya Miftaxetdinovaga Räxmät xatı tapşıra

ALDAGI1 of 10 KILÄSE

Tatarstannıñ Arça rayonında tatar şagıyre Gabdulla Tukaynıñ tormış häm icat yulına bagışlangan www.gabdullatukay.ru Internet–portalın täkdim itü kiçäse uzdı.

Rayon üzägendä urnaşkan Sängat mäktäbe bu könne bäyrämçä görläp tordı: mäktäp ukuçıları biredä G.Tukay äsärläre buença şigri–muzıkal kompozisiya kuydı. Işektän ük kunaklarnı Tukay äkiyatläre geroyları – Käcä belän Sarık, Su anası belän Şüräle karşı alsa, balalar tınlı orkestrı “Tukay marşı”n uynap, böten binanı yañgıratıp tordı. Foyeda balalar Tukay äsärlärenä yasagan illyustrasiyalär kürgäzmäse oeştırılgan ide.

Federal sudyaga karata cinayat eşe kuzgatıldı

Uzgan elnıñ 6 iyunendä Kazan uramnarınıñ bersendä ükeneçle yul hälakäte bula. Aviatözeleş rayonı sudı sudyası Eduard Soldatov üzeneñ maşinasında barganda, 23 yaşlek Marat Gaynetdinovnı bärderä. Kızganıçka, eget törle tän cäräxätlärennän şunda uk hälak bula. Medisina tikşerüe kürsätkänçä, ul könne Eduard Soldatov iserek xäldä rul artına utırgan.

Mäskäüdä Tukaynı iskä alalar

Tatar xalkınıñ böek şagıyre G.Tukaynıñ 125 ellıgın Mäskäüdä dä bilgeläp uzarga cıenalar. 26-27 aprel könnärendä älege yubiley datası uñaennan tatar poeziyase klassigı Gabdulla Tukay könnäre oeştırıla.

26 apreldä 16:00 sägattä Mäskäüdä Gabdulla Tukay häykälen açu tantanası bulaçak. Monumentnıñ avtorı — Rossiyaneñ atkazangan rässamı Salavat Çerbakov. Bu — Tatarstan xökümäte tarafınnan Rossiya başkalasına tapşırgan olı büläk. 

Häykäl açu tantanasında Rossiya, Tatarstan sängatkärläre tarafınnan konsert ta täkdim iteläçäk. Ä 27 apreldä G.Kariev isemendäge Yaş tamaşaçı tatar däülät teatrı G.Tukay äsärlärenä nigezlänep säxnäläşterelgän «Peçän bazarı» spektaklen täkdim itä, dip xäbär itälär intertat.ru gazetına.

“Inter@kaläm” şigır konkursına çakırabız!

Zamanında Tukay “I kaläm, bezgä här daim yardäm häm märxämät it!” dip möräcägat itkän. Bügen kalämne klaviatura alıştırgan  zamanda yaşävebezne iskä alıp,  şigri küñelle, icadi fiker yörtüçelärne  Tukay elına bagışlangan “Inter@kaläm” ("Internet@kaläm") bäygesenä çakırabız.

“Intertat.ru” Tatarstan respublikası elektron gazetı şigriyattä yaña isemnärne barlau, ukuçılarnı yaña şigırlär belän tanıştıru häm  seteratura tradision ädäbiyatnıñ yaña ber populyar yunäleşe buluın kürsätü maksatınnan üzençälekle interaktiv konkurs uzdıra. Interaktiv diyu ul, bäygedä katnaşuçılar häm başka ukuçılarıbız da saytta üzara aralaşa, fikerlären urtaklaşa, ber-bersen bäyali ala digän süz.

“Inter@kaläm” şigır konkursı dürt tema buença el axırına kadär dävam itäçäk. Temalar mondıy:

Kaysıgıznıñ şigır ukırga säläte bar?

18-22 aprel könnärendä Kazanda şigır ukuçılar konkursı bulaçak. G.Tukaynıñ 125 ellıgına bagışlangan konkursnı Tatarstannıñ teatrlar berlege, Tatarstan häm Rossiya yazuçılar berlege, Tatarstannıñ mädäniyat ministrlıgı, Tatarstannıñ fän häm mägarif ministrlıkları belän berlektä oeştıra.

Şigır sängatenä bagışlangan mondıy zur konkurs respublikada berençe tapkır oeştırıla. Oeştıru komitetına 200 gariza kabul itelgän. Konkursta 7dän alıp 20 yaşkäçä bulgannar katnaşa ala. Saylap alu turları 18-19 apreldä M.Sälimcanov isemendäge Akterlar yortında uzaçak, dip xäbär itälär Intertat.ru gazetasına.

Yaş talantlarnıñ ostalıkların abruylı jyuri bilgeli. Alar arasında teatr ähelläre, şagıyrlär häm ukıtuçılar da bar.

Konkurska yomgak 23 aprel könne gala-konsertta yasalaçak. Bu könne M.Sälimcanov isemendäge Akterlar yortında konkurs ciñüçeläre belän berrättän tatarnıñ ataklı drama akterları da säxnä totaçak. Bäyräm konsertınıñ rejisserı Färit Bikçäntäev, dip xäbär itälär Akterlar yortınnan.